Overheid en kunst- en cultuursubsidies gaan niet samen

Door Pim Pauwels

Er is een tendens binnen Nederland dat de kunst- en cultuursector niet op haar eigen benen kan staan. Dat is een probleem, omdat deze sector volgens dit sentiment cruciaal is voor het voortbestaan van de Nederlandse beschaving. Daarom zou de overheid kunstzinnige talenten en instituties moeten ondersteunen door middel van een vergoeding. Met deze vergoeding stelt de overheid dat er een vaste definitie bestaat wat kunst en cultuur is. Een subsidie maakt namelijk onderscheid tussen degenen die een vergoeding ontvangen, de zogenaamde kunstzinnige talenten, en degenen die niet in aanmerking komen voor een vergoeding, de kitsch. Door uit te gaan van een vaste definitie van kunst en cultuur gaat de overheid voorbij aan het idee van de kunst en cultuur.

Wat kunst en cultuur is, is nooit objectief vast te stellen. Dat blijkt wel uit het feit dat smaken verschillen en door de tijd veranderen. Echter gaat de overheid wel degelijk uit van een vaste definitie. De overheid bepaalt namelijk wat wel en wat niet onder de noemer kunst of cultuur valt. Hiermee breekt de overheid de kunstzinnige sector af, omdat deze sector staat of valt met eigenzinnige mensen die iets maken dat zich afscheidt van de dominante kunstcultuur.

Subsidies gaan echter in de meeste gevallen naar deze eigenzinnige, op opzichzelfstaande kunstenaars, die het hoofd niet boven water kunnen houden in de kunstzinnige markt. Dat lijkt op het eerste gezicht een goede ontwikkeling. Zwakkeren moeten door de overheid beschermd worden. Toch is dit weggegooid geld. Wanneer deze ‘zwakkeren’ ondersteund worden, stelt de overheid dat er kunst bestaat die weinig vragers kent. Niet alleen bepaalt de overheid ook hier wat wel en wat niet kunst is, belangrijker is dat het ‘kunstzinnige’ voorwerp waarvoor geen markt bestaat helemaal geen kunst is. Het is kitsch;  datgene dat door een overgrote meerderheid als lelijk of smakeloos wordt gezien. Geen markt of een hele kleine markt wil zeggen dat een heel groot deel van de mensen het niet wil. En bij een kunstzinnig voorwerp kan dat alleen maar zijn omdat het niet mooi gevonden wordt.

Kunst is geen kunst en kitsch is geen kitsch, omdat dat nu eenmaal zo is of omdat de zogenaamde kenners zeggen dat dat zo is. Kunst is kunst omdat kunst veel meer waard is dan kitsch. Deze waarde wordt bepaald door het feit dat mensen bereid zijn veel meer te betalen voor datgene dat zij zien als kunst. Alleen al hierom zou de overheid zich moeten afhouden van subsidies op kunst, omdat de kunstsector makkelijk op haar eigen benen kan staan.

Bij kunst en cultuur gaat het om ideeën en gevoelens. Een mooi schilderij, een romantische film, een satirische tekening, een komisch boek, allen roepen ze andere emoties op en deze emoties zijn bij iedereen verschillend. De een kan het schilderij wel mooi vinden en de ander niet, en de een kan wel lachen bij een boek en de ander niet. De waarde van deze kunstzinnige objecten wordt bepaald door hoezeer mensen deze objecten waarderen; ze als kunst zien. Wanneer een overheid een talent bijstaat die iets maakt dat door anderen als kunst wordt gezien, dan kan dit talent makkelijk op zijn eigen benen staan. Wanneer een overheid een talent bijstaat die iets maakt dat door anderen als kitsch wordt gezien, dan is er geen markt voor, wat het onzinnig maakt om dit ‘talent’ überhaupt te ondersteunen. Het is niet de taak van de overheid om kunst of cultuur te subsidiëren, omdat mensen zelf heel goed beslissen wat zij kunst vinden en wat niet.

Pim Pauwels is student sociologie aan de Erasmus Universiteit en vaste columnist voor GaleBoetticher.com. Bekijk een overzicht van zijn artikelen op deanderekoek.nl.

Advertenties

2 gedachten over “Overheid en kunst- en cultuursubsidies gaan niet samen”

  1. een cirkelverhaal..de kwestie van vraag en aanbod, waarde-en dan natuurlijk weergegeven in geld, de provenance en het theater van larie.
    De cult., de trends en representaties.
    Wat heet talent en wat maakt kunst tot kunst en prul tot prul..

    de hele kwestie is verdraait flexibel en veranderlijk
    Zijn de rechthoeken, vierkantjes en lijnen van Mondriaan nu echt kunst of is een bouwtekenaar me kleuren bezig geweest?
    Dan de ingeleverde prestaties van “kunst”voor rijksgebouwen en scholen….tja..er is dik voor betaald met subsidies maar ik wil het niet aan de wand en velen met mij.
    Nog even op ene namiddagje wat produceren om in te leveren voor mijn subsidie..of zo.

    Er heel wat kunst ontstaat gewoon uit vraag,wat anderen dan weer geen kunst vinden..maar wel geld opbrengen.
    .Repliceren,na-apen om “kunst”onder het volk te brnegen..Als het maar geld oplevert..Duurkoop wordt geacht goede koop te zijn omdat de Bouvrie dat zegt..of zo..

    Like

  2. en dan cultuur: de door mensen gemaakte realiteit..hetgeen er doorgaans op neer komt: de manier waarop wij ons leven lijden, met alle condities, ambities,economie, religie, techniek, relaties, man-vrouwverhoudingen , instituties,regering, politiek,voedsel, ambities,gezondheidszorg,opvoeding, onderwijs, taal,handel etc etc.
    Zelfs de natuur in NL is grotendeels cultuur..we maken gewoon natuur en natuurgebied..

    In tegenstelling tot alle indrukken in de media en politiek is economie maar een klein facet van de cultuur(neoliberaal blaast dit op tot uit zijn voegen)..heel wat landen vormen armoedeculturen..het leven leven in armoede en gebrek.

    Ik heb het idee dat cultuur bij ns samnevalt met wat er in de vitrine staat en met podiumkunsten..maar cultuur is zo platvloers..iedereen kent multiculti en alles war daarbij wringt..Dat zegt wat over cultuur–gewoon onze manier van leven die om de zoveel zo hard verandert, m.n. door de techniek,politieke domheden(zoals euro, EU, Neoliberalisme) en golven van immigranten die dan ook nog eens hun eigen cultuur gesubsidieerd moeten gaan exploiteren voor onze verrijking..(PvdA) of voor goedkope arbeiders(neoliberaal)
    Dat is het dus…en welke subsidies er dan naar wie en waarvoor gaan is natuurlijk na te gaan..

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s