ECB-besluit: de winnaars en verliezers

ECB-president Mario Draghi heeft gisteren aangekondigd dat de centrale bank maandelijks 60 miljard euro in de Europese economie gaat pompen. In totaal wil hij met maar liefst 1.140 miljard euro de economische groei stimuleren. Wie profiteert er van al dat nieuw gecreëerde geld? En wie verliest?

De grootste winnaars zijn de (Zuid-Europese) overheden. Door het stimuleringsprogramma dalen de rentestanden flink, met als gevolg dat lenen veel goedkoper wordt. Hierdoor hoeven politici op de korte termijn minder te bezuinigen en kunnen zij meer uitgeven. De staatschuld zal met name in Zuid-Europa dan ook flink stijgen.

De tweede groep winnaars bestaat uit de corporaties die voor een groot deel afhankelijk zijn van overheidsopdrachten. Nu de overheden weer meer kunnen besteden zijn zij de eersten die daarvan meeprofiteren. Zo kan ‘Europa’ door de lagere rente op de staatsschuld meer geld uitgeven aan defensie, wat goed uitkomt voor wapenproducenten zoals EADS, BAE en Thales.

Ook de investeringsbanken en grote beleggers zijn erg blij met het nieuwe ECB-beleid. Ervaring leert ons dat veel van die 1.140 miljard naar de aandelenbeurzen zal stromen, met als gevolg hogere koersen. Sinds de Amerikaanse centrale bank in 2008 met kwantitatieve verruiming (QE) begon hebben de Dow Jones en S&P500 recordhoogtes bereikt.

image
Klik op de grafiek voor een uitvergroting.

De verliezers van het nieuwe ECB-beleid zijn vooral in de middenklasse te vinden. Door de creatie van grote bergen nieuw geld zal het bestaande geld in waarde verminderen, met als gevolg prijsinflatie. Hierdoor wordt ook het spaargeld van van met name de middenklasse-gezinnen minder waard, waardoor zij minder kunnen uitgeven. In tegenstelling tot meer vermogende particulieren hebben zij meestal niet veel geld op de beurs staan.

Vaak stijgen de lonen minder hard dan de prijsinflatie, waardoor de meeste gezinnen ook op die manier minder geld zullen kunnen uitgeven. Zowel met hun spaargeld als salaris kunnen zij dadelijk minder kopen met dezelfde hoeveelheid geld.

Het nieuwe ECB-beleid is ook op een andere manier slecht voor de meeste mensen. Het nieuwe geld laat de rentestanden nog harder dalen, waardoor er verstoringen in het economische proces ontstaan. Erg goedkoop kunnen lenen wakkert speculatie aan en moedigt ondernemers aan om te investeren, terwijl het goed mogelijk is dat daar helemaal geen behoefte aan is.

In de Verenigde Staten was het in de jaren voor de crisis ook heel goedkoop om te lenen. Dit zorgde ervoor dat er massaal in huizenbouw geïnvesteerd werd en veel Amerikanen geld leenden om in de huizenmarkt te speculeren. Op een gegeven moment bleek echter dat er helemaal niet genoeg vraag was naar nieuwe huizen. Consumenten konden ze simpelweg niet betalen, omdat zij ervoor gekozen hadden om hun inkomsten vooral te consumeren in plaats van op te sparen. De huizenmarkt stortte vervolgens in, en dat vormde het begin van de economische crisis.

Hoe kon dit gebeuren? Door manipulatie van de rentestanden kregen investeerders niet het signaal dat zij rustig aan moesten doen. Normaal is de rente alleen laag als er veel spaargeld beschikbaar is, maar dit keer was de rente laag door het beleid van de Amerikaanse centrale bank. Er was helemaal niet veel spaargeld, en daardoor hadden mensen niet het geld beschikbaar om al die investeringen succesvol af te kunnen ronden. Er was geen geld om al die nieuwe huizen te kopen, terwijl de lage rendestand investeerders onterecht het idee gaf dat er wel genoeg beschikbaar was.

In mindere mate gebeurde dit trouwens ook in Europa. Vooral in het zuiden waren de rentestanden artificieel laag, waardoor er een enorme bubbel ontstond in de Spaanse woningmarkt.  In Griekenland dachten mensen ook rijker te zijn dan zij daadwerkelijk waren.

De Europese Centrale Bank heeft echter niets geleerd van de grote fouten in de Verenigde Staten, en ook niet van haar eigen misstappen voorafgaand aan de economische crisis van 2008. Door de rentestanden zo ver omlaag te brengen legt zij nu de basis voor een nieuwe economische bubbel. Uiteindelijk betalen we daar allemaal de prijs voor, want iedere bubbel klapt een keer en veroorzaakt dan een nieuwe economische crisis.

Het besluit van de ECB om de geldpers aan te zetten is in eerste instantie vooral een herverdelingsprogramma. Politici, bankiers en grote corporaties profiteren, terwijl de middenklasse haar spaargeld en koopkracht langzaam ziet verdampen. Op de lange termijn gaan we er echter allemaal op achteruit, want met het nieuwe beleid legt de centrale bank de basis voor een nieuwe economische crisis. Zeer onverstandig.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s